Bartnet

Franchiseorganisatie Bakkerij Bart heeft een intranet: Bartnet.

Dit is bedoeld voor de informatievoorziening tussen de franchisegever en de franchisenemers. Voor het gebruik hiervan geldt een gedragscode.

Franchisenemers kunnen via het intranet berichten plaatsen op een forum.

Kritiek

Vanaf medio 2011 had een franchisenemer van Bart onder andere de volgende berichten op dit forum geplaatst.

verdeel en heers, een etentje hier, een boottripje of voetbal uitje daar voor een enkeling, ouwe jongens krentebrood en de rest (overgrote gedeelte) kan de boom in.

Ik heb totaal geen vertrouwen meer in het volledige MT.

Het is maar waar je voor kiest, je zakken vullen of de mensen die het moeten doen goed laten verdienen en gemotiveerd maken, zeg maar een Mac Donalds systeem.

Franchisegever Bart’s Retail had deze franchisenemer een paar keer gewaarschuwd per brief. Aanvankelijk bood de franchisenemer zijn excuses aan en deelde mee verder af te zien van dergelijke uitlatingen.

Robin Hood

Vanaf oktober 2011 verzond een zekere Robin Hood enkele e-mails aan de directie van Bart’s Retail en aan alle franchisenemers. Daarin werd onder meer gedreigd met het inlichten van de media over zogenaamd wanbeleid binnen de franchiseorganisatie.

Verschillende franchisenemers dachten dat de franchisenemer in kwestie achter de e-mails van Robin Hood zat. Maar deze postte op het Bartnet forum:

Wow wat een eer dat jullie dat denken, vind het ook prima maar helaas, ik moet jullie toch echt teleurstellen, velen weten dat ik er liever een ben van recht voor z’n raap al waarderen sommigen dat niet, op zijn brabants dus, ik zet er altijd mijn naam onder.

Bedrijfsrechercheurs

De directie van Bart’s Retail is in december 2011 met de franchisenemer een gesprek aangegaan. Daarbij waren ook twee bedrijfsrechercheurs aanwezig. De franchisenemer heeft toen verklaard dat hij niet betrokken was bij het versturen van de e-mailberichten door Robin Hood.

In dezelfde maand volgde een tweede bespreking, opnieuw in de aanwezigheid van twee bedrijfsrechercheurs. De franchisenemer ontkende weer alle betrokkenheid bij de e-mails van Robin Hood en gaf aan niet mee te willen werken aan een nader onderzoek door de bedrijfsrechercheurs aan zijn zakelijke en privé computer.

Bart’s Retail schreef vervolgens de franchisenemer aan. Indien hij niet mee zou werken aan het onderzoek, zou de organisatie de franchiseovereenkomst ontbinden. De franchisenemer reageerde per e-mail dat hij zijn computer – nog voor ontvangst van de brief van Bart’s Retail– had weggedaan.

Bart’s Retail heeft vervolgens de franchiseovereenkomst per brief ontbonden.

Kort gedingen

De franchisenemer startte een kort geding. Hij vorderde dat Bart’s Retail de overeenkomst weer zou nakomen en direct de leveringen zou hervatten.

Bart’s Retail startte ook een kort geding en vorderde onder meer onmiddellijke onthouding van het gebruik van de handelsnaam Bakkerij Bart door de franchisenemer en geheimhouding.

De zaken zijn gevoegd en op 2 februari 2012 is één vonnis gewezen.

De rechter in kort geding vindt dat het bewijs, zoals door Bart’s Retail aangevoerd voor de betrokkenheid van de franchisenemer bij de e-mails van Robin Hood, te kort voor de zitting is overgelegd. De rechter heeft de juistheid ervan niet kunnen toetsen. Ook kon de franchisenemer niet meer een tegenonderzoek laten uitvoeren. Deze grond voor ontbinding valt dus weg.

Het meest interessant zijn de overwegingen van de rechter over de kritiek van de franchisenemer op franchiseorganisatie Bart’s Retail.

Vrijheid van meningsuiting en intranet

De rechter:

Overwogen wordt dat in beginsel terughoudendheid moet worden betracht bij het beperken van de mogelijkheden van een burger, in dit geval een franchisenemer, om zich door woorden te uiten, ook als die uiting anderen, in casu de franchisegever, betreft. Het recht op vrijheid van meningsuiting (artikel 10 lid 1 van het (Europese) Verdrag tot bescherming van de Rechten van de Mens en de fundamentele vrijheden (EVRM)) kan slechts worden beperkt indien dit bij wet is voorzien en noodzakelijk is in een democratische samenleving, bijvoorbeeld ter bescherming van de goede naam en de rechten van anderen (artikel 10 lid 2 EVRM).

Indien een franchisenemer zich kritisch uitlaat over de organisatie en/of formule, waaraan hij zich heeft verbonden, is dit vooralsnog niet zonder meer onrechtmatig, temeer nu het hier uitlatingen betreffen die op het besloten Bartnet forum zijn geplaatst en daarmee enkel intern – door de franchisenemers en Bart’s Retail – te bekijken zijn. Een forum als dit is daarnaast (onder meer) bedoeld om met overige franchisenemers van gedachten te wisselen over het reilen en zeilen van de franchiseorganisatie en de gehanteerde formule. Gesteld nog gebleken is dat franchisenemer de media heeft benaderd en zich in die richting (negatief) zou hebben uitgelaten over de formule Bakker Bart of (directieleden van) Bart’s Retail.

Wat hier verder ook van zij, aan een (nadere) belangenafweging komt de voorzieningenrechter niet toe. Immers ervan uitgaande dat franchisenemer in de onderhavige zaak al grievende uitlatingen zou hebben gedaan, betekent dit nog niet dat dit de ontbinding van de franchise- en (onder)huurovereenkomst rechtvaardigt. In artikel 6.1. (sancties) van de Gedragscode is immers bepaald dat bij het handelen in strijd met deze gedragscode, het bedrijfsbelang of de algemeen geldende normen en waarden voor het gebruik van internet, intranet, software en e-mail, afhankelijk van de aard en de ernst van de overtreding maatregelen kunnen worden getroffen, waaronder het gedeeltelijk of geheel afsluiten van de e-mailfaciliteit. Bart’s Retail had franchisenemer dus de toegang tot intranet, althans het forum van het Bartnet, kunnen ontzeggen, althans hem kunnen afsluiten van de toegang tot het forum. Voorshands geoordeeld voert de sanctie van ontbinding van de franchise- en (onder)huurovereenkomst dan ook te ver.

Conclusie; vervolg?

De rechter concludeert dat nog niet voldoende aannemelijk is geworden dat ontbinding in dit geval was gerechtvaardigd. Binnen de besloten omgeving van een intranet gaat de vrijheid van meningsuiting kennelijk nog verder dan in het openbaar. Als de gedragscode sancties biedt, dan moeten deze eerst worden opgelegd voordat tot een zwaarder middel als ontbinding wordt overgegaan.

Bart’s Retail wordt veroordeeld om de franchiseovereenkomst na te komen. Bart’s Retail moet dus ook weer gaan leveren aan de franchisenemer, in ieder geval totdat in een bodemprocedure is vast komen te staan dat de overeenkomst wel rechtsgeldig zou zijn ontbonden.

Lees hier de volledige uitspraak van de Voorzieningenrechter van de Rechtbank Arnhem.